tankar frå varanger

Jada.
Det er framleis varmt og godt her. Så varmt at eg trudde eg skulle få solstikk i dag, uvant som eg er med så mange plussgrader på ein gong.
Mest av alt er det berre så utruleg deileg for tida.
Glade og lettkledde menneske over alt i byen.
Badande ungar i Ytrebyfjæra.
Og vil ein ha litt ro, er det berre å sykla ein halv kilometer, så finn ein sin eigen fjærastad.
Ute på fjorden har det vore mange småbåtar og fiska i dag. Det yrande fuglelivet fortel at det bugnar av fisk i fjorden.
Det er fullt av liv der ute. Småkval, nise, sel, sei, torsk, hyse, lodde og all slags sjøfugl.
Tre måsar sat roleg like ved sida av meg, medan eg var der. Slappa berre vidare av i sommmarvarmen med sin nye nabo.


(I morgon blir det visst regn. Forbigåande.)

I dag er det plukka jordbær frå hagen!
Langt tidlegare enn dei pleier å modnast.
Den varmaste sommaren i Aust Finnmark på 40 år er sikkert årsaka.
Det er ikkje så mange, men:
Jordbæra smaka FAAANTASTISK!!!

Trine har fått smaka og ho syntes det smaka sommar. God sommar.

Seinare på kvelden har Helge tatt turen, fått fiskesuppe og jordbær, og han er NØGD!!

(Elles blei det ingen tur til Midnattsrockfestivalen. Det er visst god stemning der borte i Lakselv. For min del får det bli ein annan gong. Dessutan er det god festivalstemning her i huset og.

Mange i Finnmark har nok blitt kjent med denne sprudlande globetrottaren i sommar. Vanskar med å bli kjent med folk har ho i alle fall ikkje.
Ragnhild er opprinneleg frå Voss. Dei siste ti åra har ho latt jobbkarriere og utdanning segla sin eigen sjø og heller gått "livets skule", som ho seier sjølv. Og det ved å reisa over heile verda. Aller mest har ho reist i nordområda. Ho har slakta sauer på Island, jobba som postdame på Hebridene i Skottland, køyrd isbil i England, vore på Grønland og Færøyane. Og nå dei siste to somrane har ho vitja Finnmark og Hamningberg, der ho jobbar på ein kafe og med å selgja sine eigne, hekla luer.

Desse luene har blitt så populære, at du kan sjå dei på annakvar finnmarking denne sommaren.
Ho blir kjent med stadig nye folk ved å haika, selgja luer, spela ein irsk reel på fløyte eller toradar. Når ho slår av ein prat tar ho straks fram heklegarnet under praten.
Ragnhild har blitt svært glad i Finnmark, særleg Hamningberg på sine turar.
Ho er ikkje så vanskeleg å oppdaga med sine karakteristiske, nordlege klær og flagrande, krøllete hår. Og skulle du ha lyst på ei lue i sommar, er det berre å spørja ho. På under to timar har ho hekla ei spesialbestilt lue til deg. Til hausten drar ho tilbake til Island. Så det gjeld å vera snar.

Fire mil nord for Vardø ligg dette gamle, fråflytta fiskeværet. Enden av Europa. Lenger går det ikkje an å koma med bil på kontinentet vårt.
ein stad som for lengst er avskåre frå resten av den moderne verda.



Men folk som har opphavet sitt derfrå, nektar å la staden råtna bort. Så sant været tillet det, kjem dei til staden, pussar, malar og vedlikeheld dei gamle bygningane.


Og kvar sommar kjem det mange turistar til denne siste utposten i Europa.
Der kan dei overnatta i gamle sjøbuer. Eller gå til stranda og bada i det iskalde vatnet saman med reinsdyra.


Ved ein gammal butikk sel dei kaffe, vafler og souvenirar.
Berre turen til Hamningberg er ein studie for seg. Det er som å køyra på månen. Sandstein er blitt pressa saman under istida, og seinare vrengt opp i alle slags formasjonar.


Vel verdt ein tur.

Har omsider kome heim frå Manndalen i Nord Troms, etter fire dagar med etniske opplevingar på årets Riddu Riddu festival. Me var ein gjeng som køyrde 70 mil med bil for å koma dit.

Stort reisefølge i liten bil


Matpause


Været skifta noko på vegen

På festivalen var det rekordmange besøkande, 3500 personar. Alt frå joik til mongolsk strupesang, maori-utbrudd frå New Zealand, inuittisk strupeleik frå Canada, dans frå San folket i Afrika.


Blanding av maori og samisk musikk

Størst av alle var vår eigen Mari Boine som fekk det til å gnistra i eit stort oppbud av tilreisande.


Mari Boine fekk det til å gnistra i publikumet

Høg temperatur blei det og på den siste konserten med heftige rytmar av artistar frå Australia, Fiji og Ny guinea.
Minst like stor oppleving var det å vera på festivalcampen. Den var full av telt, lavvuar, og for det meste glade folk. Rundt leirbåla stemte det i med joik og tromming både dag og natt. Ein kar hadde elles ein alldeles sinnsjuk latter som runga og overdøyva det meste av joik og tromming, så og sei under heile festivalen. Skulle ein ha lyst til å sova, kunne ein kjøpa øyrepluggar.
Sjølv brant eg opp kruttet allerede torsdagen. Fann ut at det var best å gi seg då eg ein gong på morgonen fann meg sjølv liggjande med hovudet nestan inne i ein gitar. Så fredagen gjekk det rolegare for min del. Laurdag jobba eg som vakt. Som lønn fekk eg heile festivalen gratis. Flott!


Me satte opp ein blå presenning som ly mot enkelte regnbyger

Elles lærte eg meg litt innuittisk strupesang på eit kurs. Det er som ein leik der to personar står mot kvarandre og utvekslar polyfone struperytmar. Den første som ler, har tapt.


Demonstrasjon av innuittisk strupesang

Har ein svært god følelse etter fire dagar med fred, kjærleik og god musikk. Satsar på Riddu Riddu til neste år og.
Til helga blir det kanskje ny festival, Midnattsrock i Lakselv.

Ein tørkeskada plen, men han står han av...

Det er ikkje berre å ha hage i den arktiske Ytrebyen i Vadsø. Tåke og kald vind frå nordaust får plantene til å stå i vannrett, og slett ikkje til å trivast.
Då eg kom heim frå ein liten ferietur i sommar, stod plenen brunflekkete og ussel, etter for lite nedbør.
For åtte år sidan planta eg bjørk og rogn, og dei har kome opp i sånn buskstørrelse.


Bjørke og rogn-"skogen" er førebels i buskstørrelse. Men ein dag...

Ein hekk har streva og streva, år etter år.
For å hjelpa til, har eg lagt eit plastdekke rundt plantene, for å hindra ugras, og halda på jordvarme og fuktigheit. Har til og med lagt ein vanningsslange langs med hekken.


"Hekken" som strevar med å bli hekk

Poteter og jordbær går det an å ha. Solbær likeså. Det blir ikkje så mykje. Men det er svært velsmakande når dei er påført dagslys døgnet rundt heile sommaren.


Det blir litt poteter og jordbær ut av strevet

I går planta eg seks Alaskapiler. Dei skal vera blant dei mest hardføre plantene som finnes. Håpet er at dei med tider og stunder skal kunna fungera som leplanter for andre, mindre hardføre planter, når det bles som verst.


Nyplanta Alaskapiler. Får håpa dei får hjelp av plastdekket til å veksa fort.

Men strevet er artig. Det er artig at det er ei utfordring å få det til, og å sjå dei små framskritta. Og skulle eg få lyst til å gi opp, så er det berre å sjå over til mine kvenske naboar, som etter 40-50 år, kanskje i løpet av fleire generasjonar har opparbeidd seg sin fortente bjørkeskog i hagen. Så ein dag er det nok slik hos meg og...
...og skulle de lura; Bileta er tatt kl. 11 denne kvelden...

Hagen min

Søndag 11. juli 2004
Sit ut i hagen med bærbar pc og trådlaust internett. Begge deler ei fantastisk oppfinning for ein som både sit mykje ved pc-en og samstundes trives med å vera ute.
Prøver meg for fyrste gong  på denne blogginga. Skulle eigentleg prøva å laga nokre heimesider, men strevar slik at eg har gitt opp for ei stund.
Har ein stor hage i Ytrebyen i Vadsø. Området er flatt. Her i Ytrebyen, opprinneleg ein del av byen der mange kvenar (finske innvandrarar) har budd, og til dels bur i dag, går grensa for den subarktiske og arktiske klimasona. Eg held altså til i den arktiske. Den einaste store vegetasjonen er dermed litt rogn og fjellbjørk i hagane til naboane.
Så då kan eg sitja her i hagen og sjå utover den blå Varangerfjorden, og på Noregs eldste grunnfjell i Sør Varanger.


Utsikt frå hagen

Trass i klimasona, er det varmt for tida. Rundt 20 grader og sol. Elles er det ofte ein kald vind frå aust. Det fører til at dei fleste lagar seg ein levegg i hagane sine mot austavinden. Noko som er gjort her i min hage og.
Og sjølvsagt er det midnattssol nå. Det gjer det vanskeleg å sova.
Det flate landskapet, den vesle vegetasjonen og utsikten mot sør gir mykje lys og himmel.
Akkurat nå er det ei og anna slørete sky som glir over. Ein stor mengde måsar har samla seg opp på himmelen. Uvisst kvifor. Tidlegare på sommaren er det eit forferdeleg spetakkel på dei om nettene. Dei skrik konstant i rivalisering og forplantningens rus, og konsekvent i mitt nabolag.
Ein flokk kongolesiske flyktningebarn kosar seg og spelar fotball i hagen sin like ovanfor. Vadsø har alltid vore ein fleirkulturell by. Frå gammalt av samansett av samar, kvenar, nordmenn, russarar (pomorhandelen før den russiske revolusjon ga grobotn for eit eige, russisk/norsk handelsspråk). Seinare har inntak av flyktningar og eit asylmottak satt sitt preg på byen. Somaliske kvinner med sine fargerike slør. Afghanske menn som vandrar i gatene med lange skjorter. Kongolesiske kvinner med Remaposar bærande på hovudet. Flyktningar og asylsøkjarar utgjer omlag 10 prosent av befolkninga i denne vesle byen. Over 50 nasjonalitetar er representert (tala får tas med visse forbehold). I vår oppstod det uro mellom norsk og afghansk ungdom. Men elles ser det for meg ut som om det fleirkulturelle samkvemet går rimeleg greit her. Sjølv om me godt kunne hatt ei meir bevisst haldning til integrering.
Så her sit eg, akkurat nå, medan to vakre, liberianske jenter går forbi, mellom gamle kvenar, fotballspelande, kongolesiske gutar og skrikande måsar og kosar meg i hagen og bloggar for fyrste gong i mitt liv.


Mitt provisoriske "kontor", med laptop og levegg mot austavinden.